Ks. prof. dr hab. Marian Kowalczyk

Życiorys naukowy

Urodzony 26 sierpnia 1956 r., w Strażnicy, woj. świętokrzyskie. Po maturze, przez niemal cztery lata, pracował w Zakładzie Płytek Ceramicznych i Wyrobów kamionkowych w Stąporkowie, gdzie – po rocznym stażu w laboratorium –  pełnił funkcję mistrza zmianowego.

W październiku 1979 wstąpił do Nowicjatu Prowincji Chrystusa Króla Stowarzyszenia Apostolstwa Katolickiego (Księża pallotyni) w Ząbkowicach Śląskich. Dnia 10 maja 1986 r., w kościele NMP Królowej Apostołów w Ołtarzewie, z rąk Jego Eminencji śp. Józefa Kardynała Glempa, prymasa Polski, przyjął święcenia prezbiteratu.

I. Przebieg studiów

 Od 1 października 1980 do 10 maja 1986 roku kontynuował formację pallotyńską w Wyższym Seminarium Duchownym Księży pallotynów w Ołtarzewie, finalizując swoje studia seminaryjne obroną pracy magisterskiej pt. Moralne aspekty programu Jubileuszu obecności obrazu Matki Bożej na Jasnej Górze, na Wydziale Teologicznym Akademii Teologii Katolickiej w Warszawie. Promotorem pracy był ks. prof. dr hab. Paweł Góralczyk SAC.

 Od 1 października 1986 roku – zgodnie ze skierowaniem Księdza Prowincjała – podjął studia licencjackie i doktoranckie z teologii dogmatycznej, na Wydziale Teologicznym Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego. Po kolejnych latach studiów odbywał wakacyjne kursy językowe: języka niemieckiego w Austrii (Wiedeń – 1988, 1989 roku) i języka włoskiego w Italii (Perugia – 1990 roku).

W czerwcu 1988 roku, zmodyfikowaną pracę magisterską z teologii moralnej obronił jako licencjacką z dogmatyki. Praca nosiła tytuł: Rola kultu maryjnego w odrodzeniu narodu w świetle programu Jubileuszu 600-lecia obecności obrazu Matki Bożej na Jasnej Górze. Celem modyfikacji było ujęcie dogmatyczne zagadnienia. Ostatecznie studia licencjackie sfinalizował pomyślnym zdaniem ustnego egzaminu komisyjnego. Zwieńczeniem studiów doktoranckich była obrona rozprawy doktorskiej z zakresu teologii dogmatycznej, która miała miejsce w kwietniu 1991 roku.

II. Stopnie i tytuły naukowe

Rada Wydziału Teologicznego Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego, uchwałą z dnia 25 kwietnia 1991 roku, nadała mu stopień naukowy doktora nauk teologicznych z zakresu teologii dogmatycznej, na podstawie rozprawy doktorskiej pt. Pneumahagijny charakter laikatu w nauczaniu Jana Pawła II, napisanej pod kierunkiem ks. prof. dr hab. Czesława Bartnika oraz po złożeniu wymaganych egzaminów komisyjnych: z filozofii, języka niemieckiego i z przedmiotu badań, a także pomyślnej obronie.

Biorąc pod uwagę, pozytywnie oceniony przez wyznaczonych recenzentów i Komisję Wydziałową, dorobek naukowy: liczne artykuły i rozprawę habilitacyjną pt. Komplementarność apostolskiej misji Kościoła w życiu konsekrowanym, wyd. Apostolicum, Ząbki 2005 oraz przebieg kolokwium habilitacyjnego, Rada Wydziału Teologicznego Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie, dnia 21 listopada 2005 r., nadała mu stopień naukowy doktora habilitowanego nauk teologicznych w zakresie teologii dogmatycznej. Stosownie do rozporządzeń obowiązującej wówczas Ustawy, habilitacja została zatwierdzona przez Centralną Komisję do spraw stopni i tytułów naukowych, po super-recenzji ks. prof. dra hab. Janusza Nagórnego.

Z dniem 1 października 2006 roku został mianowany na stanowisko profesora nadzwyczajnego na Wydziale Teologicznym Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego w pełnym wymiarze czasu pracy na czas określony, to jest do 30 września 2011 roku, zaś z dniem 1 X 2011 – po złożeniu stosownych dokumentów i sprawozdania z dorobku naukowego oraz pozytywnej recenzji ks. prof. dra hab. Lucjana Baltera SAC – został mianowany na  stanowisko profesora nadzwyczajnego UKSW na czas nieokreślony, deklarując równocześnie, że do czerwca 2012 podejmie starania o wszczęcie przewodu o tytuł profesora, co stało się faktem 25 VI 2012 roku, kiedy to Rada Wydziału Teologicznego  UKSW powołała Komisję Wydziałową do oceny jego dorobku naukowego w kontekście wszczęcia przewody profesorskiego.

Postanowieniem z dnia 9 września 2013 roku Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej, p. Bronisław Komorowski, nadał ks. Marianowi Kowalczykowi tytuł naukowy profesora nauk teologicznych.

III. Działalność naukowo-dydaktyczna

3.1. Praca w Wyższym Seminarium Duchownym SAC w Ołtarzewie

Po uzyskaniu stopnia naukowego doktora nauk teologicznych w zakresie teologii dogmatycznej – dekretem Wyższego Przełożonego Prowincji Chrystusa Króla Stowarzyszenia Apostolstwa Katolickiego – został skierowany do Wyższego Seminarium Duchownego w Ołtarzewie, jako wykładowca teologii dogmatycznej. Pracę naukowo-dydaktyczną podjął 1 października 1991 r. i kontynuuje ją do dnia dzisiejszego.

  • W roku akademickim 1995/96 pełnił funkcję prefekta studiów w Wyższym Seminarium Duchownym Księży Pallotynów w Ołtarzewie, programując zajęcia dydaktyczne, zgodnie z Zasadami formacji kapłańskiej w Polsce, i zaliczając kolejne semestry studiów seminaryjnych.
  •  W czerwcu 1996 r. został mianowany rektorem tegoż seminarium i funkcję tę pełnił przez dziewięć kolejnych lat (do września roku 2005), odpowiadając za formację kapłańską alumnów we wszystkich jej wymiarach. W tym czasie – po złożeniu wymaganej dokumentacji – seminarium zostało afiliowane do UKSW, zgodnie z którą wszyscy studenci (przed święceniami) są zobowiązani obronić pracę magisterską (wcześniej był to tylko przywilej niektórych).

3.2. Praca naukowo-dydaktyczna na ATK/UKSW

  • 1 października 1993 roku został zatrudniony na Wydziale Teologicznym Akademii Teologii Katolickiej w Warszawie, na podstawie umowy o pracę z 29 września 1993 r. (mianowanie nastąpiło dnia 28 września 1994 r.).
  • W Uczelni tej, przekształconej w 1999 roku w Uniwersytet Kardynała Stefana Wyszyńskiego, pracuje dotychczas na stanowisku profesora nadzwyczajnego, jako kierownik Katedry Teologii Dogmatycznej Pozytywnej Instytutu Teologii Systematycznej Wydziału Teologicznego. Prowadzi wykłady z teologii dogmatycznej na studiach doktoranckich, a także na studiach magisterskich stacjonarnych, niestacjonarnych i podyplomowych. W jego wykładach fakultatywnych i monograficznych uczestniczą także studenci Instytutu Edukacji Medialnej i Dziennikarstwa, Instytutu Wiedzy o Kulturze, misjologii, turystyki krajów biblijnych oraz specjalności nauczycielsko-katechetycznej.
  • W ramach współpracy międzywydziałowej – do habilitacji – prowadził ponadto wykłady dla doktorantów Wydziału Prawa Kanonicznego UKSW.
  • Ø Z ramienia UKSW przez kilka lat był wykładowcą teologii dogmatycznej w Kolegium Teologicznym w Suwałkach i w Łowiczu, gdzie prowadził seminarium naukowe, którego owocem było wypromowanie kilkunastu prac pisemnych, niezbędnych do licencjatu zawodowego dla katechetów. Po utworzeniu Diecezji łowickiej, dekretem biskupa Alojzego Orszulika SAC (L.dz. 1077/N/93), został mianowany Członkiem Rady Profesorów Wyższego Seminarium Duchownego w Łowiczu i pełnił tę posługę do czasu ukonstytuowania  się w tej diecezji samodzielnej jednostki formacji kapłańskiej.
  • Szczegółowy wykaz dorobku naukowo-dydaktycznego (kliknij)

IV. Praca organizacyjna w ATK/UKSW

Prowadząc zajęcia w Uniwersytecie Kardynała Stefana Wyszyńskiego, pełnił lub pełni następujące funkcje:

  • przez kilka lat był opiekunem Koła Naukowego Teologów (jego ówczesną działalność odzwierciedlają protokoły z działalności Koła, przechowywane w archiwum UKSW),
  • także przez kilka lat był członkiem Komisji do spraw Planów Wydziału Teologicznego UKSW.
  • był przedstawicielem pomocniczych pracowników nauki na Radę Wydziału  Teologicznego UKSW.
  • dwukrotnie był członkiem Komisji, która przygotowała dokumentację, wymaganą przez Państwową i Uczelnianą Komisję Akredytacyjną.
  • w poprzedniej kadencji był przedstawicielem Rady Wydziału Teologicznego do Uczelnianej Komisji Dyscyplinarnej dla Studentów.

Aktualnie:

  • jest członkiem Komisji Rekrutacyjnej Wydziału Teologicznego UKSW dla kandydatów na studia doktoranckie,
  • członkiem Wydziałowej Komisji do spraw Jakości Kształcenia,
  • członkiem Komisji do spraw przydzielania stypendiów doktoranckich
  • członkiem Komisji do spraw zatwierdzania tematów prac magisterskich na studiach niestacjonarnych,
  • przewodniczącym Komisji Dyscyplinarnej dla Studentów UKSW.

Od 1 października 2003 r. jest dyrektorem Instytutu Teologii Apostolstwa (ITA) przy Wydziale Teologicznym Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie (Ośrodka Naukowo-badawczego UKSW), przekształconego 1 marca 2013 roku w Centrum Teologii Apostolstwa „Pallottianum” w Ołtarzewiejednostkę wydziałową Wydziału Teologicznego UKSW.

W Instytucie/Centrum Teologii Apostolstwa „Pallottianum” od kilkunastu lat prowadzi wykłady, a po habilitacji także seminarium naukowe, w którym bierze udział wielu doktorantów ITA/Pallottianum.

Warto wspomnieć, że po przygotowanym przez ks. Mariana Kowalczyka programie, 20 maja 2009 roku specjalizacja „Teologia Apostolstwa” została oficjalnie zatwierdzona przez watykańską Kongregację do spraw Edukacji Katolickiej (por. List Kongregacji do Metropolity Warszawskiego – Prot. N. 1076/2008, podpisany przez kard. Zenona Grocholewskiego, prefekta i abpa Jean-Louis Bruguès, O.P., sekretarza).

Podejmował i podejmuje cykliczne tematy z zakresu teologii apostolstwa oraz teologii życia konsekrowanego, zgodnie z przygotowanym przez siebie programem nauczania w Instytucie Teologii Apostolstwa, w którym prowadzi seminarium naukowe dla wielu doktorantów.

Seminarium naukowe prowadzi ponadto dla doktorantów sekcji teologii dogmatycznej Wydziału Teologicznego UKSW oraz dla magistrantów teologii ogólnej oraz niestacjonarnej, a także dla alumnów Wyższego Seminarium Duchownego Stowarzyszenia Apostolstwa Katolickiego, afiliowanego do Wydziału Teologicznego UKSW.

W ramach seminarium magisterskiego i doktoranckiego wypromował 103 magistrów, sześciu doktorów. Większość seminarzystów, po oficjalnym wszczęciu przewodu i zatwierdzeniu tematu, poczyniła znaczące kroki ku sfinalizowaniu rozprawy doktorskiej oraz wszczęła przewód doktorski, dzięki zatwierdzeniu tematu rozprawy (patrz: Wszczęte przewody doktorskie).

V. Zaangażowanie na rzecz Kościoła i SAC

  • Od 25 marca 1992 roku – przez trzyletnią kadencję – pełnił funkcję radcy prowincjalnego Prowincji Chrystusa Króla SAC.
  • Był członkiem II Synodu Plenarnego w Polsce, zakończonego w Archikatedrze św. Jana Chrzciciela w Warszawie, 11 czerwca 1999, z udziałem Ojca Świętego Jana Pawła II podczas jego pielgrzymki do Ojczyzny (O błogosławieństwo dla prac Synodu Papież modlił się 8 czerwca 1991 r., w bazylice Najświętszego Serca Pana Jezusa na warszawskiej Pradze, a więc prace Synodu trwały niemal 8 lat).
  • Ø Na mocy dekretu Prymasa Polski, n. 7/IVSAW, z dnia 6 września 1998 r., był członkiem IV Synodu Archidiecezji Warszawskiej, pracując w Komisji Duchowieństwa i współtworząc dokument końcowy Synodu, a także głosując nad jego ostatecznym przyjęciem.
  • Z woli Prymasa Polski był także członkiem Komisji do zbadania teologicznej poprawności dzieł, oraz stwierdzenia heroiczności cnót dwóch księży pallotynów: ks. Józefa Jankowskiego i ks. Józefa Stanka, których Jan Paweł II wyniósł na ołtarze 13 czerwca 199 roku, na Placu Piłsudskiego w Warszawie, wraz z innymi Męczennikami II Wojny Światowej. W obydwu przypadkach praca Komisji została zakończona osobistym zeznaniem (pod przysięgą), oraz przygotowaniem oficjalnego dokumentu, który został włączony do akt procesu.
  • W roku 2011, na mocy dekretu ks. abpa Henryka Hosera, ordynariusza diecezji warszawsko-praskiej, był członkiem Komisji do spraw beatyfikacji ks. Franciszka Baryi SAC, ks. Franciszka Kiliana SAC, ks. Norberta Jana Pellowskiego SAC, ks. Jana Szambelańczyka SAC i br. Pawła Krawcewicza SAC (po analogicznych zeznaniach oraz przygotowaniu oficjalnych dokumentów, proces beatyfikacyjny kolejnych pallotynów męczenników – na etapie diecezjalnym – już się zakończył).

VI. Udział w organizacjach naukowych

  • Po doktoracie, podczas dorocznego sympozjum w roku 1991, został przyjęty do Sekcji Teologów Dogmatyków (od roku 2006 przemianowanej na Towarzystwo Teologów Dogmatyków, z oficjalnie – zgodnie z prawem państwowym –  zatwierdzonym Statutem).
  • Od roku 1999, czyli od jego utworzenia w miejsce Komisji Maryjnej Episkopatu Polski,  należy do Polskiego Towarzystwa Mariologicznego, który również szczyci się zatwierdzonym oficjalnie Statutem (od roku 2008 – już drugą kadencję – jest członkiem Zarządu PTM z wyboru).
  • Od roku 2013 jest członkiem korespondentem Papieskiej Międzynarodowej Akademii Maryjnej: Pontificia Academia Mariana Internationalis (PAMI).
  • Do roku 2010 był członkiem Polskiego Komitetu Doradczego Międzynarodowego Przeglądu Teologicznego „Communio”
  • Od 1 stycznia 2011 roku, na skutek restrukturyzacji składu osobowego Communio po śmierci śp. ks. prof. dr hab. Lucjana Napoleona Baltera, należy do Rady Naukowej tego periodyku, której kompetencje są znacznie szersze od pierwotnego Komitetu Doradczego. Ponadto Communio jest obecnie wydawane wspólnie z Uniwersytetem Kardynała Wyszyńskiego w Warszawie i – dzięki staraniom ks. prof. dra hab. Pawła Góralczyka, redaktora naczelnego i przewodniczącego Rady Naukowej – polska wersja Międzynarodowego Przeglądu Teologicznego Communio jest od 2011 roku czasopismem „punktowanym” przez Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego.
  • 9 września 2013 roku, tytuł naukowy profesora nauk teologicznych
  • od 2014 roku, stanowisko profesora zwyczajnego

Warszawa, 24 czerwca 2014 r.

QR Code