Katedra Teologii Dogmatycznej Pozytywnej

Kierownik: Ks. prof. dr hab. Marian Kowalczyk SAC

Stanowiska:

Profesor zwyczajny: Ks. prof. dr hab. Marian Kowalczyk SAC

Adiunkt: Ks. dr Dariusz Pater.

Pomysłodawcą i wieloletnim kierownikiem Katedry Teologii Pozytywnej był ks. prof. dr hab. Lucjan Napoleon Balter (1936-2010). Po jego przejściu na emeryturę Katedrę przydzielono ks. dr hab. Marianowi Kowalczykowi, prof. UKSW, który przez cały czas pracy w UKSW (od 1 X 1993 roku) był przydzielony do tej katedry w charakterze adiunkta, a w roku 2006, po mianowaniu na stanowisko profesora nadzwyczajnego, został zastępcą kierownika katedry, a od 1 października 2007 roku pełni funkcje jej kierownika. Po restrukturyzacji Wydziału Teologicznego UKSW w 2013 roku do Katedry Teologii Pozytywnej połączono z Katedrą Teologii Dogmatycznej, prowadzoną przez. o. prof. dr hab. Jacka Salija, który po przejściu na emeryturę pracuje na 1/2 etatu. Na skutek tego zespolenia została zmieniona nazwa katedry, która funkcjonuje obecnie jako  Katedra Teologii Dogmatycznej Pozytywnej w ramach Instytutu Teologii Systematycznej.

Do specyficznych badań w katedrze Teologii Dogmatycznej Pozytywnej należy prymat danych pozytywnych, a zatem – poza Pismem Świętym i pismami Ojców Kościoła – poczesne miejsce przyznaje się nie tylko myślom przewodnim liturgii oraz nauczaniu papieży, lecz także wszystkim innym źródłom teologii. Dzieje się tak dlatego, że „w teologii pozytywnej słowo zstępuje z góry w dół – aż do ostatniego pojęcia (najbardziej materialnego), i pomnaża się w miarę schodzenia, i proporcjonalnie do tego się zwielokrotnia” (J. A. Kłoczowski). Nad tak rozumianym słowem pracownicy Katedry pochylają się z pełną świadomością, że ma przed sobą teksty, w których objawienie Boże jest zawarte, lub w których jest interpretowane. Niezwykle ważna jest tu funkcja pogłębienia intelektualnego, gdyż w pozytywnej teologii wysiłek intelektualny koncentruje się na ustaleniu tego, co faktycznie zostało przez Boga objawione oraz oddzieleniu od słowa Bożego tego, co jest jedynie ludzkim rozumowaniem i ma wyraźne cechy właściwe zamysłowi człowieka. Zrozumiałe jest, że w takim wysiłku intelektualnym akcentuje się wyszukiwanie „racji odpowiedniości” (ratio convenientiae), czyli wyjaśnianie racjonalne różnych kwestii, także za pomocą rozumu i nauk szczegółowych.

Na wywody teologii dogmatycznej pozytywnej ewidentnie wpływa historiozbawcze ujęcie objawienia, co oznacza, że staramy się wykazać, iż zbawcza misja Kościoła ujawnia się w ramach historii powszechnej, aż do ostatecznego jej urzeczywistnienia w Chrystusie dzięki mocy Ducha Świętego. Praktyczną implikacją stosowanej metody badań naukowych jest jej znaczenie ekumeniczne oraz uznanie wartości dialogu międzyreligijnego. Oznacza to, iż wspólne świadectwo rozłączonych chrześcijan o fakcie zbawienia w Kościele i przez Kościół wobec członków innych religii nie stanowi przeszkody w dialogu, ale wskazuje na wzajemną komplementarność, która w działalności dydaktycznej pozwala na ukazywanie wobec wszystkich religii (zwłaszcza tych, które mają charakter soteriologiczny) prawdy o Chrystusie jako jedynym Pośredniku między Bogiem a ludźmi i jedynym Odkupicielu świata.

W ramach Katedry organizuje się cykliczne konferencje naukowe, których owoce od czterech lat ukazują się w formie publikacji książkowych. Oto tematyka ostatnich konferencji: Apostolat słowa Bożego (2009), Apostolat ludu Bożego w nauczaniu Jana Pawła II (2010); Apostolat ludu Bożego w nauczaniu Stefana Kardynała Wyszyńskiego (2011); Święty Wincenty Pallotti wobec współczesnych zagrożeń wiary (2012); Wiara – chrzest – apostolstwo (2013). Ponadto ks. dr Pater we współdziałaniu z kierownikiem katedry organizuje konferencje interdyscyplinarne, łącząc zagadnienia teologiczne z zagadnieniami ochrony zdrowia, w ścisłej współpracy z Okręgową Izbą Lekarską im. prof. Jana Nielubowicza w Warszawie. Warto podkreślić, że 15 marca 2013 r. na Uniwersytecie Kardynała Stefana Wyszyńskiego odbyła się już II Konferencja dla lekarzy i pracowników służby zdrowia zatytułowana „Ból i cierpienie – ognisko światła i ciemności”. Patronat nad konferencją objął Jego Magnificencja ks. prof. dr hab. Stanisław Dziekoński Rektor UKSW, dzięki czemu przybrała ona wymiar ogólnowydziałowy, a nawet ogólnouniwersytecki.

/Ks. Marian Kowalczyk SAC/

Warszawa, 24 II 2016 r.

QR Code